Helal Şeyler Nelerdir?
Kayseri’nin sakin sokaklarında bir yürüyüşe çıktığımda, tam da beklediğim gibi bir şey oldu. Gözlerim, her zamanki gibi dışarıda ne olursa olsun içimdeki duygulara kaydı. Geçen hafta yaşadığım bir olay, hâlâ zihnimde tazecik. Evet, hayat bazen ne kadar basit görünsede, her gün yeni bir sınav gibidir. Bir anlam arayışıdır. Bu yazıda, helal şeylerin ne olduğundan çok, bir insanın onları bulmaya çalışırken nasıl hissettiğini anlatmak istiyorum. Belki sen de bana katılacak, belki de aynı yolculuğu kendin keşfedeceksin.
O Gün Ne Oldu?
Bir sabah, her zamanki gibi güne gözlerimi aralayarak başladım. Kahvaltı yaparken pencereden bakıp, Kayseri’nin o tipik soğuk havasının gelip odama girmesine izin verdim. Sabahları her zaman çok fazla düşünmem, ama o gün bir şey vardı ki zihnimde dönüp duruyordu. O kadar belirsiz, o kadar içinde kaybolduğum bir soru… “Helal şeyler nelerdir?” Bu soru, adeta bir hayalet gibi aklımı meşgul etmeye başlamıştı.
Hayatımda, helal ve haram arasındaki sınırı her zaman net bir şekilde görmek istedim. Ama bazen, bu sınır o kadar ince oluyordu ki, bir adım bile atmaya korkuyordum. O gün, iş yerinde biri bana, “Bana helal gelmeyen bir şey, seni de etkilemeli,” demişti. İlk başta çok anlam vermemiştim. Fakat sonra düşündüm, acaba gerçekten helal şeylerin olduğu dünyada, biz neyi, nasıl helal kabul ediyoruz?
Bir Söyleşinin Arkasında
İş yerinde mesai bitiminden sonra bir arkadaşım, Burak, yanıma geldi. Burak ile aramızda hep derin sohbetler olur. O gün yine ondan duyduğum bir şey, kafamı karıştırmıştı. “Helal şeyler…” dedi, “Sadece neyi yapabileceğini değil, neyi yapmaman gerektiğini de bilmek gerekir. Senin için helal olan şey, başka birinin için de helal olmayabilir. Herkesin helali farklıdır.” O an, onun söylediklerini içimde hissedemedim ama sonra akşam yavaş yavaş düşündüm. Ne demek istiyordu acaba? Gerçekten de helal şeyler sadece dine uygun olanlar mıydı, yoksa içindeki huzuru ve doğruyu bulmaya çalışan insanın kabul ettiği şeyler miydi?
Çay Molasında Duygularımın Derinliklerine İniyorum
Evime döndüğümde, hafif bir çay demledim. Çayı içerken bir yandan geçmişi düşünmeye başladım. Birkaç yıl önce, hayatta her şeyin daha net ve basit olduğunu düşünürdüm. İslam’ın öğrettiklerini ne kadar doğru ve katı şekilde yaşarsam, o kadar huzur bulacağımı zannederdim. Fakat zamanla, insanın içinde yaşadığı toplumla ve çevresiyle etkileşimleri de çok önemli olmaya başlıyor. Helal şeylerin sınırları, bazen sadece bir inanç değil, bir yaşam biçimiyle de ilgili. O zaman düşündüm, “Gerçekten ben neyi helal kabul ediyorum? Neler, beni huzura götürüyor?”
İçimdeki karmaşadan sıyrılmak ve doğruyu bulmak için elimden geleni yapıyordum. Kayseri’nin soğuk akşamında, camdan dışarıya bakarken, çok basit bir şey fark ettim: Helal şeyler, aslında insanın içindeki huzura doğru bir adım atmak demekti. O an anladım ki, sadece dinin bize öğrettikleri değil, bizim de doğruyu ve yanlış olanı içimizde keşfetmemiz gerekirdi. O an içimi sıcacık bir duygu kapladı. Evet, helal şeyler yalnızca davranışlarda değil, duyguların içindeki doğru seçimlerde de gizliydi.
Biraz Daha Yavaş, Biraz Daha Duygusal
Ertesi gün, iş yerinde bir arkadaşım bana bir şey sormak istedi: “Şu son zamanlarda insanları dinliyor musun? Helal şeyler hakkında ne düşünüyorsun?” Soru çok basit gibi göründü ama asıl cevabım karmaşıktı. Hızla hayatta adımlar atarken, farkında olmadan bazen helal şeyleri gözden kaçırıyorduk. O an, bu soruya verecek cevabımın çok daha derin olduğunu fark ettim. Sadece şunu söyleyebildim: “Helal şeyler, kalbin doğru hissettiği her şeydir.”
Helal Şeylerin İçinde Kendini Bulmak
İçimde bir boşluk vardı, belki o soruya verdiğim cevap yetersizdi. Ama zamanla şunu fark ettim: Helal şeyler, basit ama derin bir huzurla doludur. Küçük bir iyilik, kimseye zarar vermemek, huzur içinde yaşamak… Gerçekten de bunlar helal şeylerin ta kendisi. Yani, ne yapmalıyım? Belki de gerçek helallik, en basit haliyle içindeki doğruyu bulmaktan geçiyor. Yavaşça ve dikkatlice.
Öyle ya da böyle, her insanın helal şeyler hakkındaki düşünceleri farklı olabilir. Ama ben, kendi içimde huzuru bulduğumda, helalliği keşfetmiş oluyorum. Herkesin helali kendi iç yolculuğunun sonucu. Belki de helal şeyler sadece bir yaşama biçimi değil, aynı zamanda bir kalp meselesidir. O kalp, doğruyu bulmaya ne kadar istekliyse, helallik de o kadar netleşir.
Sonra Ne Oldu?
O akşam, o kadar düşünceli bir şekilde yatak odama geçtim ki, aklımdan helal ve haram bir kez daha geçti. Hangi davranışın doğru olduğunu, hangi duyguların helal olduğunu tam olarak bilemiyorum. Ama bir şey öğrendim. Helal şeyler, bazen çok yakındır ve biz onları keşfetmeye başladığımızda, hayatın ne kadar sadeleştiğini fark ederiz. O gün olduğu gibi, içimi huzurla dolduran şey de buydu.
Sonraki gün, Kayseri’nin dağlarının ardında, helal şeylerin aslında insanın içindeki huzurdan kaynaklandığını daha net gördüm. Gerçekten de, ne kadar net bir sınır var gibi görünse de, helalliğin en derin hali, insanın kalbinde bulduğu dinginlikti.